12 września 2026, godz. 12:00 · Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Łysych (GOKSiR)

Etnotablice to wyjątkowa wystawa prezentująca opowieści i wspomnienia mieszkańców naszej gminy. Już niedługo tablice staną na stałe w poszczególnych wsiach jako miejsca poznawania lokalnej historii. Zanim to jednak nastąpi, zapraszamy na wernisaż w Łysych, gdzie będzie można zobaczyć je wszystkie w jednym miejscu i porozmawiać z ich twórcami.

„Jeden z drugimi lepsze relacje z sąsiadami byli. Jeden do drugiego poszedł. [Teraz] jeden dla drugiego nie ma czasu, bo jest internet, bo jest to.”

Nie ukrywamy, że tego typu wypowiedzi słyszeliśmy podczas naszych badań terenowych bardzo często. Każdy z nas niejednokrotnie miał już taką myśl w głowie — tak wygląda dzisiejszy świat.

Dlatego tym bardziej zależy nam na tym, by stworzyć przestrzeń — pretekst do spotkania się, do rozmowy. Ideą całego projektu jest przecież kontakt z drugim człowiekiem, oparty na jego wspomnieniach. To wspólny czas, który możemy sobie wzajemnie podarować.

Być może dawno nie byliście w miejscowości, z której pochodzicie? Wybierzecie się na rower po okolicy? Spotkacie dawnego sąsiada, koleżankę czy kolegę z ławki, dalszą rodzinę, z którą nie widujecie się już nawet na uroczystościach?

Spędźmy wspólnie tę wrześniową sobotę, wsłuchując się w znakomite wystąpienia prelegentów i pasjonatów.

Program wernisażu

• Otwarcie wydarzenia, przywitanie gości
• „Śladami tożsamości: Czy rozpoznasz swoją wieś? Kulisy projektu” — Łucja Samorajczyk
• „A mnie się marzy kurna chata”? Tradycyjny dom drewniany — przekleństwo, problem, wyzwanie, szansa? — dr inż. arch. Włodzimierz Witkowski
• „Głosy z Kurpiowskiej Puszczy” — dziecięce prezentacje
• „Ocalić od zapomnienia” — czyli słów kilka o tym, co szkodzi naszym pamiątkom i jak je chronić — Katarzyna Braun
• Odsłonięcie Etnotablic wraz z komentarzem kuratorskim

Wydarzenia towarzyszące

• Stoiska sołeckie
• Kurpiowski body painting
• Mapa wspomnień
• Fotościanka
• Dumna Kurpianka
• Rzeźbiarz
• Strefa rowerowych pasjonatów
• Pod kurpiowską strzechą: sielski zakątek dla dzieci
• Magia kołowrotka — inaczej Agata Warzecha

Słowo od Łucji Samorajczyk

„Moje największe marzenie się spełnia… Jesteśmy na finiszu stworzenia 4 Etnotablic w gminie, z której pochodzę. To moment, o który walczyłam, pisząc wnioski na okrągło przez 2 lata, co i tak nie jest jakoś długim czasem na pozyskanie środków na działania w kulturze. A teraz, od kilku miesięcy pracuję nad nim prawie bez przerwy.

Chciałabym Was zaprosić do uczestnictwa w najważniejszym dniu w moim życiu, który pokłosiem pracy, współpracy i zaangażowania wielu niesamowitych osób, w tym sołtysów i mieszkańców, którzy dzielili się swoją wiedzą.

To co robimy, jest ważne tu i teraz, a jeszcze ważniejsze będzie w przyszłości, gdy będziemy mogli przyjechać i wrócić do wspomnień z osobami, których już tu nie ma, budynkami, które już nie stoją.

A turyści? Niech przyjeżdżają, jeżdżą rowerami, podziwiają nasze wiejskie krajobrazy i będą w szoku, że wioski, które mają mniej niż 100 mieszkańców kryją za sobą taką przeszłość.

A rodzina? Mówi się, że spotyka się na weselach i pogrzebach. Na tych pierwszych jest ograniczona pojemność sali/finanse, a drugie są wyjałowione przez zakłady pogrzebowe sprowadzające tę uroczystość do przysłowiowej szybkiej wizyty w żabce po hot doga.”

— Łucja Samorajczyk, inicjatorka projektu

Wszystkim zaangażowanym w projekt już teraz z całego serca dziękujemy.

Tablice będą dostępne do zwiedzania w wioskach od ok. 20.09.2026 r.

Patroni i partnerzy

Patron honorowy: Marszałek Województwa Mazowieckiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa

Zadanie publiczne pn. „Etnotablice nowym produktem turystycznym Kurpiowszczyzny” dofinansowane ze środków Ministerstwa Sportu i Turystyki, zgodnie z zawartą umową nr 2026.0020/5114/UDOT/DT/BP/JKK z dn. 27.04.2026 r.

Partnerzy: Gmina Łyse, GOKSiR, Politechnika Łódzka (Instytut Architektury i Urbanistyki), Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna, Dumna Kurpianka, La Superbaa.

Pełną listę patronów i partnerów sprawdź na plakacie wydarzenia — część logotypów mogła nie zostać tu uwzględniona.

Do zobaczenia!

Link do projektu: facebook.com/etnotablice